Nieuwe norm verruimt mogelijkheden voor propaan in airco’s en warmtepompen

De toepassing van propaan als HFK-alternatief in airco’s en warmtepompen stuit op regelgeving.  De norm die bepaalt dat voor dit koudemiddel in verband met ontvlambaarheid een beperkte vullimiet geldt, is onlangs echter gewijzigd. Dit heeft ingrijpende gevolgen.

De vernieuwde versie van de IEC-norm 60335-2-40 die onlangs werd goedgekeurd door de International Electrotechnical Commission (IEC) staat hogere vullimieten toe bij toepassing van ontvlambaar koudemiddel in onder andere split-warmtepompen en -airconditioners. In de norm is vastgelegd dat de vullimiet afhankelijk is van de omvang van de opstelruimte (in m³) en de opstel/ophanghoogte van de unit. Door een gewijzigde rekenmethode leidt die combinatie tot een hogere limiet, mits er veiligheidsmaatregelen zijn doorgevoerd.

Rekenvoorbeeld propaanairco

Volgens de oude norm zou een propaanairco-unit in een ruimte van 20 m² en een plafondhoogte van 2,2 meter 334 gram propaan mogen bevatten, wat te weinig is om de installatie efficiënt te laten werken. Als de unit als veiligheidsmaatregel ‘beter hermetisch gesloten’ is, mag hij onder de nieuwe regels worden gevuld met 585 gram propaan, wat wel voldoende is.

Voorstel voor aanscherping F-gassenverordening

Algemeen geldt dat de maximaal mogelijke propaanvulling volgens de vernieuwde norm 988 gram is (in ruimten groter dan 23 m²). Daarmee maakt de nieuwe versie van de IEC 60335-2-40 het in veel meer situaties mogelijk om propaan als koudemiddel in te zetten. Daarmee sluit de norm op voorhand aan bij een plan van de Europese Commissie om de F-gassenregelgeving verder aan te scherpen. Als het Commissievoorstel wordt omgezet in regelgeving, mogen de ‘traditionele airco- en warmtepomp-koudemiddelen’ R410A en R32 op termijn niet meer worden ingezet voor splitsystemen.

Bron: koudeenluchtbehandeling.nl

Installateurs: jaar wachttijd warmtepomp in 2026 verdwenen

 De huidige wachttijden van vaak een jaar voor het plaatsen van de in 2026 verplichte warmtepomp zijn tegen die tijd verdwenen. Volgens ondernemersvereniging Techniek Nederland verdubbelt de komende jaren het personeelstekort in de installatiebranche tot 40.000 mensen, maar gaat een actieplan ervoor zorgen dat warmtepompen alsnog snel worden geplaatst.

Door personeel bij te scholen en de branche te innoveren moet de “enorme uitdaging” toch lukken, zegt voorzitter Doekle Terpstra. Elders in de sector, zoals bij het plaatsen van windmolens, blijft de wachttijd waarschijnlijk wel lang.

Terpstra voerde namens de installatiebranche overleg met het kabinet over het invoeren van de verplichting. Vanaf 2026 worden huiseigenaren verplicht om bij vervanging van hun cv-installatie een hybride warmtepomp te laten installeren of een duurzaam alternatief, zoals een volledig elektrische warmtepomp of aansluiting op het warmtenet.

Maar waar een cv-ketel in een dag geïnstalleerd wordt, duurt dat voor een warmtepomp twee dagen en zijn daar ook meer mensen voor nodig. “Samen met fabrikanten gaan we nadenken hoe we het werkproces kunnen versnellen”, aldus Terpstra. De voorzitter noemt het personeelstekort “een veelkoppig monster” dat niet meer op te lossen is met hogere beloningen.

Voor bijscholing zijn nu acht locaties in het land, dat wil Techniek Nederland uitbreiden tot een heel netwerk. “50 procent van de cv-installateurs moet bijgeschoold worden. Dat gaat om vele duizenden mensen en is een kwestie van maanden. De vrijblijvendheid is er af. Er is werk aan de winkel.”

Van de grootste uitdaging nu, het tekort aan materialen, verwacht Terpstra over een paar jaar minder problemen. “Nu moeten we nog vaak ‘nee’ verkopen omdat de producten er niet zijn.” Volgens hem komt dat deels doordat de productie veelal in het buitenland gebeurt. “Maar die productiecapaciteit komt nu naar Nederland, omdat fabrikanten zien welke markt eraan zit te komen. Dat is bijzonder en een economische impuls.”

Bron: ANP

Drie warmtepompen genomineerd voor VSK Awards 2022

Vandaag op de openingsdag van vakbeurs VSK, worden de VSK Awards 2022 uitgereikt. De jury die bepaalt welke innovaties uiteindelijk een award krijgen, heeft in de aanloop naar de beurs negen kanshebbers geselecteerd. Drie van deze negen innovaties betreffen warmtepompen..

De award-jury, met daarin onder andere Doekle Terpstra (Techniek Nederland), Harm Valk (Nieman Raadgevende Ingenieurs) en Claudia Bouwens (Lente-akkoord) heeft kansmakers in drie categorieën geselecteerd: Energietransitie, Gezond & Comfort, en Installateurszaken. Op de eerste VSK-dag worden de drie award-winnaars bekendgemaakt, en daarnaast is er nog een publieksprijs.

Lees meer..

Live forum over innovatieve, gepatenteerde 3-pijpswarmtepompen

Aermec organiseert een live forum over 3WP. Deze gepatenteerde warmtepompinstallaties voor gelijktijdig koelen en verwarmen met slechts drie leidingen zijn volgens de fabrikant een Nederlandse primeur.

Volgens Aermec maakt de F-gassenverordening 3-pijps directe-expansiesystemen (VRF) minder aantrekkelijk, en zijn hydraulische 4-pijpssystemen in opkomst in commerciële projecten. De fabrikant introduceert dit jaar een gepatenteerd waterzijdig 3-pijpssysteem (3WP) dat geen afbreuk doet aan de thermische en energetische ontwerpeisen, en 25 tot 30 procent directe besparing in de installatiekosten biedt. Daarmee is het volgens Aermac een betaalbare alternatief voor VRF, klaar voor 2030 en energie-neutrale gebouwen.

Techniek- en systeemuitleg over 3WP

Op woensdag 11 mei organiseert Aermec een live forum over deze nieuwe technologie, voor adviseurs, ontwerpers, installateurs en gebouwbeheerders. De focus zal daarbij liggen op techniek- en systeemuitleg rond 3WP. De sprekers zijn Michele Gioachin en Menno Van der Hoff, twee ervaren experts op het gebied van warmtepompen.
Het forum duurt van 9.30 tot 13.30 uur (incl. lunch) en vindt plaats in Hotel Van der Valk, Winthontlaan 4 te Utrecht. De deelname is kosteloos, maar geïnteresseerden wordt gevraagd zich vooraf aan te melden  bij Martin Peek (m.peek@aerkoel.nl, 06-81612530) of Edwin Linders (e.linders@aerkoel.nl, 06-28490421). Let op: het aantal beschikbare plaatsen is beperkt.

Hybrid+: in 5 stappen van hybride naar all-electric

Met Hybrid+ brengt Panasonic een hybride-concept op de markt waarmee woningeigenaren in vijf geleidelijke stappen over kunnen gaan naar all-electric-verwarming. Hiervoor worden lucht/water-warmtepompen uit de Aquarea-serie voorzien van een slimme regeling die met elk merk en type cv-ketel kan communiceren.

Nadat een Hybrid+ lucht/water-warmtepomp bij de bestaande cv-ketel is geplaatst, neemt hij gedurende een groot deel van het jaar de woningverwaming voor zijn rekening – mits het afgiftesysteem geschikt is voor verwarming op een lagere temperatuur dan de gasketel traditioneel levert. De gasketel springt alleen bij tijdens extreem koude dagen en produceert daarnaast het warm tapwater. Volgens Panasonic zorgt deze combinatie in eerste instantie voor een CO2-reductie van ongeveer 20%, en voor lagere energiekosten. Met 30% warmtepompvermogen kan 70% van de totale energievraag over een heel jaar worden gedekt, stelt de fabrikant.

Stapsgewijze overgang

Als belangrijkste kenmerk van Hybrid+ noemt Panasonic dat de eindgebruiker er in vijf stappen mee kan overgaan naar een volledig gasloos systeem. Daarbij neemt de Hybrid+ steeds meer functies van de cv-ketel over, tot de warmtepomp zelfstandig de volledige verwarming en tapwaterproductie van de woning voor rekening neemt en afscheid kan worden genomen van de ketel. Door de stapsgewijze overgang kunnen investeringen gespreid plaatsvinden en isolatiemaatregelen op ‘natuurlijke momenten’ – bijvoorbeeld tijdens een geplande verbouwing – worden doorgevoerd.

Driewegklep plus boilervat

De eerste van die vijf stappen is het bijplaatsen van de Hybrid+-warmtepomp, die het grootste deel van de woningverwarming overneemt van de gasketel. Voor stap twee wordt een driewegklep plus boilervat met spiraal aan de installatie toegevoegd, zodat de warmtepomp ook tapwater gaat maken. In principe krijgt de ketel nu een volledige back-upfunctie, legt William van Driel, key accountmanager bij Panasonic uit. “De ketel springt nog steeds bij als het buiten extreem koud is, maar verliest zijn tapwatertaak grotendeels. Alleen als er ineens heel veel tapwater nodig is, bijvoorbeeld omdat drie of vier gezinsleden direct achter elkaar willen douchen, helpt de gasketel de warmtepomp.”

Verlaging van aanvoertemperatuur

De volgende stap is dat de woning wordt voorzien van laagtemperatuurverwarming, bijvoorbeeld vloerverwarming of ventilatorconvectoren. Van Driel: “Hierdoor kan de aanvoertemperatuur worden verlaagd van 55 naar bijvoorbeeld 45 of 40 graden, waardoor de warmtepomp steeds gunstiger draait en de gasketel steeds minder bij hoeft te springen.” Vervolgens komt stap vier in beeld, waarbij de woning verder wordt na-geïsoleerd. “Denk bijvoorbeeld aan vloerisolatie of hr++-glas”, vertelt Van Driel. “Door de schil op die manier te verbeteren, is het soms mogelijk om de aanvoertemperatuur voor de LT-verwarming verder te verlagen, bijvoorbeeld van 45 naar 40 graden.”

Definitief afscheid van de gasketel

Met die vierde stap is de gasketel overbodig geworden. In stap vijf wordt daar dan ook definitief afscheid van genomen. De warmtepomp neemt nu zowel de woningverwarming als tapwaterproductie volledig voor rekening. Om dit hele traject succesvol te laten verlopen, moet het warmtepompvermogen vooraf worden bepaald aan de hand van berekeningen over de eindsituatie. Van Driel: “De meeste hybride warmtepompen zijn uitgeklede versies van gewone lucht/water-warmtepompen en kunnen zonder complexe ingrepen niet stand-alone fungeren. Doordat wij bij Hybrid+ uitgaan van de Aquarea-warmtepomp kan dat bij Hybrid+ uiteindelijk wel. De technische crux zit met name in de ingebouwde T6-regelaar van Honeywell, die met elk type ketel kan communiceren zodat de warmtepomp zowel hybride als stand-alone kan worden ingezet.”

De Panasonic Aquarea Hybrid+ serie wordt in twee varianten geleverd: als standaard splitsysteem (met de condensor in de binnenunit en de verdamper buiten), en als monobloc waarbij beide componenten in de buitenunit zitten.

Webinar laat verbeterpotentieel installaties zien voor CO2-reductie

Op donderdag 30 september neemt Duurzaam Gebouwd-partner DWA je mee naar een succesvolle aanpak voor optimalisatie van installaties. Tijdens een interactief webinar ontdek je hoe je inzicht verkrijgt door digitale tools en laten Schiphol en Hysopt zien hoe die gereedschappen helpen bij het maken van de juiste investeringsbeslissingen.

Foto boven: AVenZo – Ludo de Rooij / Shutterstock.com

Met de klimaatdoelstellingen in het achterhoofd is het belangrijk dat we verduurzamen en fossiele brandstoffen vaarwel zeggen. In bestaande bouw betekent dat het vervangen van cv-ketels en traditionele koelinstallaties met onder andere warmtepompen, wko-installaties en collectieve warmtenetten. Hoe krijg je inzicht in de behoefte aan warmte en koude in je vastgoed?

Dat legt Roel Van den Bulcke uit van Hysopt. Hij vertelt hoe je met behulp van simulaties duidelijkheid krijgt over prestaties van installaties. De Digital Twin die dit oplevert, zorgt voor de juiste keuzes voor optimalisatie. Het resultaat: voldoende koeling of verwarming op de juiste plek, op efficiënte en energiezuinige wijze en zonder comfortklachten.

Luchthaven Schiphol paste dit toe voor Terminal 3. Door het maken van de Digital Twin met Hysopt voor de koelinstallatie ontstond inzicht in het functioneren en kwamen een aantal knelpunten aan het licht die (op termijn) comfortklachten kunnen veroorzaken. Jeroen Oosterling en Andrew van Weers van Luchthaven Schiphol lichten toe welke inzichten zij opdeden en hoe zij dit willen inzetten voor optimalisatie.

Aanmelden

Meld je aan voor het seminar en je ontvangt enkele weken voorafgaand aan het webinar gegevens om het event te volgen. Met vragen kun je terecht op dit e-mail adres.

 

Remeha werkt aan BENG en TO-juli

Zonnepanelen Oranjedak

1 januari 2021 is de EPC-regeling vervangen door BENG (Bijna Energieneutrale Gebouwen). Dat is een grote stap voorwaarts als het gaat om het terugdringen van de CO2-uitstoot en transparantie in het realiseren daarvan. Iedereen die zich bezighoudt met bouwen is verantwoordelijk en kan een steentje bijdragen aan BENG. Sterker: alleen als alle betrokkenen samenwerken kunnen we BENG optimaal toepassen.

BENG doe je samen!

Iedereen, van stedenbouwkundige en architect tot ontwikkelaar en installateur, draagt verantwoordelijkheid als het om BENG gaat. Talloze factoren bepalen of een gebouw al dan niet BENG is. Op verschillende van die factoren oefen je met oplossingen en producten van Remeha invloed uit. Tegelijk met BENG trad een nieuwe indicator die het risico op temperatuuroverschrijding binnen een woning aangeeft in werking: TO-juli. Die kennis moet leiden tot een vermindering van het risico op temperatuuroverschrijding.

BENG in het kort

BENG kent drie afzonderlijke indicaties.

  • BENG 1: energiebehoefte van het gebouw (in kWh per m2 gebruiksoppervlak per jaar). De energiebehoefte geeft aan wat de energiezuinigheid is van een gebouw. Dan draait het om verwarming en koeling, ongeacht de installaties – het casco telt. Isolatie, stand ten opzichte van de zon en ventilatie hebben ook invloed op de energiezuinigheid
  • BENG 2: primair (fossiele) energiegebruik (in kWh per m2 gebruiksoppervlak per jaar). Het vooraf berekende gebruik van fossiele energie moet worden beperkt. De hoogte van de reductie is afhankelijk van het woningtype
  • BENG 3: aandeel hernieuwbare energie in procenten. Hernieuwbare energie moet optimaal worden benut, denk hierbij aan zonnepanelen

Berekeningsmethode NTA8800

Om te bepalen of een nieuwe woning aan de BENG-eisen voldoet is een berekeningsmethode ontwikkeld. De methode is vastgelegd in de NTA8800. BENG geldt uitsluitend voor nieuwbouw, maar met deze methode is het mogelijk om de energieprestatie van nieuwe en van bestaande woning- en utiliteitsbouw vast te stellen.

Lees meer over de Energieprestatie indicatoren

 

Energiezuinig en meer comfort

BENG is in het leven geroepen om duurzamer te kunnen bouwen en wonen. Met deze regeling is er meer aandacht voor de energiezuinigheid van het casco en is er minder ruimte voor minder zuinigere woningen. Dat leidt tot een toename van de regels en de kans is reëel dat de initiële bouwkosten stijgen. Daar staat tegenover dat het gebruikscomfort toeneemt. Bovendien kan een huis dat voldoet aan BENG een hogere marktwaarde hebben.

Voorkomen van temperatuuroverschrijding

Vanwege de optimale isolatie in woningen wordt het steeds belangrijker dat koeling en ventilatie in orde zijn. Om dat uitgangspunt in goede banen te leiden is tegelijk met BENG de indicator TO-juli van kracht geworden. Dat geeft een indicatie van het risico op temperatuuroverschrijding. Hoe lager de uitkomst, hoe lager het risico. Het gebouwontwerp, ligging ten opzichte van de zon en materiaalgebruik hebben invloed op TO-juli. Remeha kan hierbij ook een rol spelen. Met een Remeha warmtepomp met koeling voldoet de woning aan de TO-juli grens. Grondgekoppelde warmtepompen zijn bovendien gunstig voor BENG 2 en 3. Een keuze voor luchtwater warmtepompen betekent dat het mogelijke extra verbruik van de koeling gecompenseerd moeten worden door extra zonnepanelen.

 

Wat doet Remeha?

Bij BENG draait het dus om het verminderen van de energiebehoefte van woningen, beperking van gebruik van fossiele energie en het gebruiken van hernieuwbare energie. Op welke manier ondersteunt Remeha je bij het realiseren van BENG? Natuurlijk voldoen alle Remeha all-electric warmtepompen aan de nieuwe regelgeving. Dat is bovendien vastgelegd in kwaliteitsverklaringen. Daarnaast zijn de producten goed vindbaar in BENG-softwarepakketten zodat de toepassing van Remeha producten soepel verloopt. De warmtepompen van Remeha die actief koelen, dragen bij aan de beperking van het risico op temperatuuroverschrijding. En vanzelfsprekend ondersteunt Remeha zijn relaties altijd met maatwerkadvies.

Van product tot regie

Wat kunnen we op dit moment doen? All-electric warmtepompen van Remeha dragen nadrukkelijk bij aan het realiseren van BENG. De precieze rol is afhankelijk van de situatie en andere specifieke aspecten van de nieuwbouw. Naast innovatieve producten en doordachte oplossingen hebben we specialisten die adviseren, werk uit handen nemen en zelfs de regie rondom het realiseren van BENG als het gaat om de aspecten verwarming en koeling volledig kunnen overnemen. Alleen samen behalen we de meest optimale resultaten.

 

Webinar BENG en TO-juli 16 september

Wil je meer weten over BENG? Schrijf je dan in voor het BENG en TO-juli webinar op 16 september: https://control.yourwebinar.nl/webinars/subscribe/ytobud/

 

NIBE S2125 modulerende monoblock lucht/water warmtepomp

Tijdens de Installatie Vakbeurs Hardenberg – die op op 14, 15 en 16 september plaatsvindt – introduceert Nibe twee nieuwe warmtepompmodellen: de lucht/water-warmtepomp S2125 met monoblock en de water/water-warmtepomp F1253-4 PC EM.

De Nibe S2125 is leverbaar in vermogens van 8 en 12 kW. Hij kan worden gecombineerd met diverse complete binnenunits of regelunits, met een apart opgestelde boiler en in cascadeopstellingen. De lucht/water-warmtepomp maakt gebruik van het natuurlijke koudemiddel propaan, dat een GWP-waarde (Global Warming Potential) heeft van 3.

Maximale cv-aanvoertemperatuur van 75 °C

Dankzijn zijn lage GWP levert propaan bij lekkage een veel minder grote bijdrage aan het broeikaseffect dan koudemiddelen als R32 (GWP: 675) of R410A (GWP: 2.088). De nieuwe warmtepomp kan volgens Nibe een maximale cv-aanvoertemperatuur van 75 °C leveren. Daarnaast stelt de fabrikant dat het “de stilste lucht/water-warmtepomp in zijn klasse” is, zodat hij zonder geluidsbeperkende maatregelen dicht bij de erfgrens kan worden geplaatst. Volgens Nibe haalt de S2125 een SCOP van 5,0.

Water/water-combiwarmtepomp met laag vermogen

De andere warmtepomp die Nibe in Hardenberg zal introduceren, is de water/water-combiwarmtepomp F1253-4 PC EM. Deze warmtepomp moduleert tussen 1,5 en 4 kW en heeft een ingebouwde energiemeter. Volgens Nibe groeit de belangstelling voor een dergelijk – relatief laag – vermogen doordat nieuwbouwwoningen steeds beter worden geïsoleerd. De warmtepomp heeft een geïntegreerde RVS-boiler van 180 liter en een passieve koelmodule. Volgens de fabrikant is hij verder uitgerust met gebruiksvriendelijke bediening en uitgebreide communicatie- en monitoringsmogelijkheden.

Unica krijgt opdracht voor onderhoud klimaatinstallaties van 1.250 Defensiegebouwen in Noord- en Zuid-Nederland

Unica heeft een omvangrijke opdracht ontvangen van het Rijksvastgoedbedrijf. Het betreft het inspecteren, keuren en onderhouden van de klimaatinstallaties en warmteopwekkings-systemen van meer dan 1.250 Defensiegebouwen in Noord- en Zuid-Nederland. Tevens bestaat de opdracht uit het invullen van de circulaire en duurzaamheidsambitie van de betreffende defensiegebouwen die het Rijksvastgoedbedrijf beheert. De overeenkomst start op 1 januari 2022 met een maximale looptijd van 8 jaar en heeft een contractwaarde van enkele tientallen miljoenen euro’s per jaar. De opdracht is daarmee de grootste in de historie van Unica Building Services.

Grote verscheidenheid aan gebouwen en percelen

De gunning betreft een grote verscheidenheid aan gebouwen en percelen zoals kazerneterreinen, legerplaatsen, kantoren, werkplaatsen, magazijnen, keukens, kantines, medische centra, wacht- en lesgebouwen, garages, sportzalen, brandweerkazernes, hangaars en bunkers. Het betreft 400 gebouwen in de provincies Groningen, Friesland, Drenthe en Overijssel en 870 gebouwen in de provincies Limburg, Noord-Brabant en Zeeland.

De werkzaamheden betreffen het inspecteren, keuren en onderhouden van de klimaatinstallaties, warmteopwekking, bodemenergiesystemen en regel- en terreininstallaties. Daarnaast zal Unica het Rijksvastgoedbedrijf ondersteunen in haar circulariteitsdoelstelling om in 2030 50% minder grondstoffen te gebruiken en in 2050 volledig circulair te handelen. Ook is de gewenste groeiende energiezuinigheid van de installaties een belangrijk aandachtspunt, waarvoor verschillende verduurzamingsprojecten worden ingezet.

Unica: veel ervaring met Rijksvastgoedbedrijf en Defensie

Unica heeft veel ervaring in de publieke sector met opdrachtgevers zoals het Ministerie van Defensie, tal van gemeenten en veiligheidsregio’s. Ook voor de omvangrijke portefeuille van het Rijksvastgoedbedrijf voert Unica al sinds 2014 naar tevredenheid opdrachten uit. De recente gunning stelt Unica in staat om de beheer- en onderhoudswerkzaamheden die het nu vaak als losse opdrachten bij Defensiegebouwen verzorgt, voort te zetten volgens een integrale onderhoudsmethode.

“Dit geeft ons de gelegenheid om alle installaties nog meer in samenhang te onderhouden en beheren”, verduidelijkt Ronald Toonen, vestigingsdirecteur van Unica Oosterhout en tevens directievoerder over de aanbesteding en uitvoering van de opdracht. “We zijn het Rijksvastgoedbedrijf en Defensie zeer erkentelijk voor de gunning van deze prachtige opdracht, die niet alleen veel bijzondere gebouwen omvat maar ook de grootste opdracht is uit de historie van Unica Building Services. Het is een fantastische klus die we mogen uitvoeren in met name Noord- en Zuid-Nederland. We zien er naar uit om opdrachtgever Rijksvastgoedbedrijf en Defensie als gebruiker een zo optimaal mogelijke omgeving te bieden voor haar medewerkers.”

Unica Building Services is het grootste onderdeel uit het Unica-netwerk van bedrijven en beheert en onderhoudt alle gebouwgebonden installaties om klanten te verzekeren van een comfortabele, duurzame, veilige en gezonde omgeving. Voor de uitvoering van deze opdracht in de komende jaren wordt ook gebruik gemaakt van de gespecialiseerde kennis van zusterbedrijven, zoals Unica Energy Solutions (specialist in energievraagstukken) en Unica Building Intelligence (specialist in intelligente gebouwautomatisering).