Remeha

Remeha

Remeha ontwikkelt innovatieve en energiezuinige producten voor klimaatbeheersing c.q. warmte en warm water, zowel voor woningen als utiliteit. Met haar innovaties wil Remeha zo goed mogelijk anticiperen op wensen en behoeften van nu en in de toekomst.

Met ruim 500 medewerkers geeft Remeha op eigentijdse wijze invulling aan ontwikkeling, productie en marktbenadering, waarmee zij in Nederland én in Europa is uitgegroeid tot een vooraanstaande fabrikant.

Nederland en daar ver buiten

Remeha is één van de voornaamste merken binnen BDR Thermea Group. Andere merken zijn onder andere Baxi, De Dietrich, Brötje Heizung en Chappée. De merken versterken elkaar op het gebied van onderzoek, technologie, markten en innovatie.

Dankzij de lokale vestigingen in vrijwel alle Europese landen kan BDR Thermea Group snel inspelen op de veranderende behoeften in de markt.

BDR Thermea Group in Apeldoorn is met 6.500 medewerkers actief in ruim 100 landen.

WTU balansventilatiesysteem voert constant zuivere, gezonde lucht aan en bespaart 50% energie

Voor de renovatie van de openbare basisschool De Gezellehoek in Roosendaal is het WTU balansventilatiesysteem van Orcon toegepast. Bijzonder aan dit systeem is dat het risico op de verspreiding van ziekteverwekkers, zoals het coronavirus, door het verversen van de lucht in een ruimte wordt verkleind. Het balansventilatiesysteem bevat een warmteterugwinsysteem (wtw), waarmee de lucht in de lokalen permanent wordt ververst met buitenlucht. Hierbij wordt een groot deel van de warmte uit de afgevoerde lucht overgedragen aan de verse lucht. Deze schone en opgewarmde lucht wordt weer terug de lokalen ingeblazen.

Constant zuivere, gezonde lucht en 50% energiebesparing

De energiezuinige WTU, ondersteund met extra verwarming of verkoeling, zorgt dat de temperatuur in de lokalen de hele dag 20Co blijft.  Bij deze renovatie brachten energie-expert Chiel Boonstra en bouwkostenadviseur Tim de Jonge de energie- en milieuprestatie-eisen voor de lange termijn in kaart en gaven zij advies over het verbeteren van het binnenmilieu en de energiezuinigheid van de school. Dit heeft geleid tot een energiebesparing van 50%. Bogers Installatieburo uit Roosendaal installeerde het WTU balansventilatiesysteem in de plafonds van de klaslokalen.

Openbare basisschool de Gezellehoek is gebouwd rond 1970. Er wordt dagelijks lesgegeven aan circa 130 kinderen verdeeld over negen groepen met elk een eigen lokaal. Naast regulier basisonderwijs, wordt ook taalles gegeven aan een schakelgroep met kinderen. Frank Bogers, directeur van Bogers Installatieburo, legt uit dat zij bij dit renovatieproject het Orcon WTU balansventilatiesysteem hebben geïnstalleerd en ingeregeld. “COVID-19 is uitdaging nummer één bij scholen”, geeft hij aan.

Daarnaast blijft duurzaamheid met oog op de 2050-doelstellingen een complexe opdracht, waarvoor nu al de juiste technische innovaties gekozen moeten worden voor de komende dertig jaar. “Om de Gezellehoek te verduurzamen zijn verschillende toekomstbestendige maatregelen getroffen”, zegt Bogers. Zo is de thermische schil van de school volledig geïsoleerd. Op de plafonds van de lokalen is het balansventilatiesysteem van Orcon geïnstalleerd, die permanent schone, voorverwarmde lucht in de lokalen blazen. “Dit ventilatiesysteem was al gekozen, voordat het coronavirus uitbrak”, vertelt Bogers. “Met de extra COVID-eisen die nu gelden, blijkt dit ventilatiesysteem de juiste keuze.” Bogers legt uit dat deze compacte WTU’s van Orcon snel en makkelijk vlak bij de lokalen geïnstalleerd kunnen worden.

Een unit kan een klaslokaal optimaal ventileren en voorzien van een zuivere en comfortabele luchtkwaliteit. De balansventilatie wordt automatisch aangestuurd via een CO2-sensor in het lokaal, die via een zogenaamde ‘stoplichtindicatie’ aangeeft hoeveel CO2 in de lucht zit. “Hoe meer leerlingen in de klas, hoe meer geventileerd moet worden”, geeft Bogers aan.

Tegengaan van besmetting

Besmetting met het virus vindt plaats via aerosolen, dat zijn kleine waterdruppeltjes (<10mm) in de lucht. Peter van Vuuren, productmanager utiliteitsventilatie bij Orcon in Veenendaal, legt uit hoe het Orcon ventilatiesysteem de lucht ververst en hierdoor de virusdeeltjes grotendeels verwijdert. “Hoe meer frisse lucht je in een ruimte brengt, hoe meer vervuilde lucht weggezogen kan worden. Dat verkleint het risico van besmetting”, zegt hij. “Een eenvoudige manier van ventileren is om een raam open te zetten, maar dat tocht te veel, zeker in de winter, en is niet energiezuinig. Een prima oplossing hiervoor is een mechanisch ventilatiesysteem met warmteterugwinning.”

De eerste ventilator van dit systeem brengt verse lucht in het klaslokaal, de tweede ventilator zuigt lucht vanbinnen af. In de warmtewisselaar wordt de warmte uit de lucht vanbinnen overgedragen aan de lucht van buiten, zonder dat de beide luchtstromen zich vermengen. “In de Orcon WTU wordt naast warmte ook vocht overgedragen, waardoor de luchtvochtigheid in de ruimte op niveau blijft voor een comfortabele omgeving”, legt Van Vuuren verder uit. De enthalpiewisselaar van de WTU bevat een membraam, dat luchtmoleculen (0,37 nm) tegenhoudt, in tegenstelling tot de waterdampmoleculen (0,26 nm) die kleiner zijn en worden doorgelaten. Virussen (30 tot 90 nm) zijn vele malen groter dan waterdampmoleculen en kunnen niet door het materiaal van de warmtewisselaar heen dringen. “Het is daarom niet aannemelijk dat coronavirusdeeltjes via de warmtewisselaar in de verse lucht terechtkomen en anderen elders in het gebouw besmetten”, zegt Van Vuuren.

Energie- en milieuprestaties

Energie-expert Chiel Boonstra van Trecodome wordt vaak betrokken bij innovatieve oplossingen voor het verduurzamen van projecten, met name in de bestaande en sociale woningbouw. Zo ook bij de renovatie van de Gezellehoek, waarvoor hij de WTU balansventilatie van Orcon introduceerde. Deze is nodig om grote luchthoeveelheden in de klaslokalen te kunnen inbrengen. “Voor de Frisse Scholenventilatieklasse C, die voor deze school wordt gehanteerd, betekent dit het ventileren van 21,6 m3 lucht per uur per leerling, volgens het Programma van Eisen voor Frisse scholen”, geeft hij aan. Volgens klasse C (voldoende) van dit PvE wordt er dan uitgegaan van dertig leerlingen en één docent (21.6 x 31 = 670 m3/uur). Orcon gaat voor klasse B (goed) waarvoor in een klas 30.6mper uur, per persoon geventileerd wordt (30.6 x 31 = 950 m3/uur). “Een goed voorbeeld hiervan is de WTU-1000-EC-IE, die 1.000m3 verse lucht per uur levert, waarmee aan deze klasse B-eis kan worden voldaan”, vult Van Vuuren aan.

“De WTU’s blazen via luchtkanalen schone lucht de lokalen in en halen de gebruikte lucht weer uit de lokalen.” Tim de Jonge van adviesbureau Winket heeft de school afgelopen vijf jaar advies gegeven op het gebied van renovatie en onderhoud. Voor dit renovatieproject trok hij samen met Chiel Boonstra op, om de milieu- en energieprestaties in kaart te brengen.

In het kader van het bouwplan dat voor deze renovatie door Wessel en Van Geffen Architecten is opgesteld, hebben Boonstra en De Jonge een haalbaar en kostenbesparend plan van aanpak voor energie en ventilatie opgesteld voor een renovatie in Frisse Scholenklasse C en met een langetermijnvisie voor het onderhoud. Aan het hierop gebaseerde bouwkostenmodel zijn milieudata gekoppeld.

Veilige plek

“Uit de berekeningen van de energie- en milieuprestaties bleek dat het kostentechnisch en circulair gezien interessant is om dit schoolgebouw te renoveren”, zegt De Jonge. “Het bouwen of verbouwen van een gebouw zelf brengt veel CO2-uitstoot met zich mee.” De Jonge legt uit dat het verschil tussen een renovatie en vergelijkbare nieuwbouw interessante feiten oplevert.” Hij duidt hiermee op de verschillen in energiekosten in een periode van 30 jaar, de investerings­kosten, de CO2-uitstoot van de verbouw of nieuwbouw en de CO2-uitstoot van 30 jaar energiegebruik. Een uitgevoerde renovatie, zoals deze school, levert minder investerings­kosten en minder CO2-uitstoot op dan vergelijkbare nieuwbouw volgens BENG-eisen (zie onderstaande grafiek). “Uit duurzaamheidsoverwegingen is bij de renovatie van de school gekozen voor een combinatie van goed isoleren en goed ventileren”, zegt De Jonge.  “Dat levert nu al voordelen op en draagt nu bij de reductie van CO2-uitstoot ”, zegt De Jonge. De huidige coronacrisis is een volstrekt onverwacht incident. We hebben nu een school, die ook in tijden van pandemie een veilige plek is voor kinderen en personeel”, aldus De Jonge.

Vernieuwde ISSO-publicatie 64 gaat kwaliteit van leidingisolatie verbeteren

ISSO-publicatie 64 ‘Kwaliteitseisen isoleren voor de utiliteitsbouw’ is herzien. Met deze herziening sluit de publicatie aan op de Wet Kwaliteitsborging Bouwen. Deze normstellende isolatierichtlijn in de vernieuwde publicatie helpt de kwaliteit van isolatie verbeteren en energieverlies en uitwendige corrosie voorkomen.

Door de invoering van de BENG- en BREEAM-eisen en de doelstelling energieneutraal te bouwen, moeten gebouwen zeer energiezuinig worden ontworpen. Goed isoleren is onder andere daarom enorm belangrijk. Maar om de kwaliteit van isolatie te optimaliseren, moet het werk van installatie- en isolatiebedrijven beter op elkaar aansluiten. “Alleen als de gemeenschappelijke functie bij beide partijen goed tussen de oren zit, krijg je de uiteindelijke uitvoeringskwaliteit naar een gewenst hoger niveau”, vertelt projectcoördinator Jos de Leeuw van ISSO. Voor het beste eindresultaat moeten mensen bovendien elkaars werk kunnen beoordelen. ISSO-publicatie 64 toont hoe dat is uit te voeren. De herziene versie bevat een checklist die alle betrokken partijen kan helpen richting beter isoleren.

Praktijkgerichte tips

De publicatie geeft onder andere voor distributieleidingen van warm- en koud water-installaties en voor ventilatiesystemen de gangbare isolatie- en hulpmaterialen weer. ISSO-publicatie 64 beperkt zich tot vrij hangende leidingen en kanalen in gebouwen. Ook de buitengelegen leidingen en kanalen van en naar de luchtbehandelingskast, koeltoren of de warmtepomp of koelmachine worden besproken.

Technisch beroepsonderwijs

ISSO-publicatie 64 is geschikt voor opdrachtgevers, ontwerpers, adviseurs in utiliteitsbouw, installateurs, isoleerders en opleiders in het technisch beroepsonderwijs. De nieuwe uitgave behandelt de isolatieklassen uit de Europese norm NEN-EN 12828.
Wij Techniek, Stichting PIT,  Nederlandse Vereniging van Ondernemers in het Thermisch Isolatiebedrijf en Stichting OOI (Opleidings- en Ontwikkelingsfonds voor de isolatiebranche) hebben financieel bijgedragen.

De vernieuwde ISSO-publicatie 64 is te vinden in ISSO Open

 

Bijna €100 miljoen beschikbaar voor verbetering binnenklimaat in scholen

Op 1 januari 2021 komt € 100 miljoen beschikbaar voor de verbetering van het binnenklimaat in scholen. Schoolbesturen kunnen via de gemeente aanspraak maken op subsidie voor de verbetering van ventilatie. Schoolbesturen kunnen voor deze tijd al wel aan de slag: de minimale wettelijke eisen en aanvullende richtlijnen zijn bekend, hiernaast staat de regeling toe dat projecten met een start vanaf 1 oktober 2020 al in aanmerking kunnen komen voor deze subsidie. De regeling gaat uit van 30% subsidie door het rijk, en 70% cofinanciering door gemeenten en schoolbesturen.

 

Hieronder zijn enkele specifieke onderdelen van de regeling opgesomd:

  • Het betreft verbetering van binnenklimaat van bestaande schoolgebouwen.
  • Het totale budget voor deze regeling is € 98.717.000.
  • De specifieke uitkering is 30% van de totale kosten.
  • Per project is er een maximaal subsidiebedrag wat is gerelateerd aan het aantal leerlingen van een school.
  • Gemeenten moeten de subsidie aanvragen.
  • Het aantal scholen per gemeente is niet begrensd.
  • Er geldt ‘wie het eerst kom wie het eerst maalt’.
  • Indienen kan vanaf 4 januari 2021.
  • De bouwactiviteiten moeten starten tussen 1 oktober 2020 en 1 januari 2022 en afgerond zijn op 31 december 2023 (er is nog een mogelijkheid tot uitstel).
  • De ventilatie moet verbeterd worden (luchtverversingscapaciteit).
  • De eisen voor deze ventilatieverbetering zijn opgenomen in de regeling, deze verschillen voor gebouwen van vóór 2012 van die van na 2012.
  • Er moet CO2-meting komen in iedere onderwijsruimte.
  • Er dient een energieregistratie- en bewakingssysteem te worden geïnstalleerd.
  • De subsidie geldt ook voor andere energiebesparende maatregelen, deze moeten dan wel het energieverbruik en de CO2-uitstoot beperken.

 

Rijksvastgoedbedrijf kiest Unica voor installatietechnisch onderhoud van 62 Rijksgebouwen in 3 regio’s

Beeld: Dirk Verwoerd.

Unica, een van de grootste technisch dienstverleners van ons land, heeft een omvangrijke opdracht ontvangen van het Rijksvastgoedbedrijf. Het betreft het onderhoud van elektrotechnische en klimaattechnische installaties in 62 rijksgebouwen verdeeld over drie regio’s. De opdracht bestaat daarnaast uit het oplossen van storingen, uitvoering van bijkomende werkzaamheden en het controleren van de brandveiligheid. De overeenkomst heeft een looptijd van 5 jaar met de optie om de overeenkomst daarna met 4 jaar te verlengen.

 

Veilige, gezonde en duurzame gebouwen

De gunning gaat om gebouwen zoals rijkskantoren, rechtbanken en laboratoria. Het betreft 25 gebouwen in Noord-Brabant met een gezamenlijke oppervlakte van 93.000 m2, 18 gebouwen in Limburg met een oppervlakte van 116.000 m2 en 19 gebouwen in de zuidelijke Randstad met een totale grootte van 109.000 m2.

De opdracht van het Rijksvastgoedbedrijf is het resultaat van een aanbesteding van 19 percelen, waarvan de 3 percelen die Unica heeft verkregen met meer dan 300.000 m2 aan vloeroppervlak tot de grootste regio’s behoren. De overige percelen gingen naar BAM Bouw en Techniek (5), Pranger-Rosier Installaties (2), SPIE Nederland (2), Van Dorp Installaties (3), Kropman Installatietechniek (2) en TIBN Groep (2).

KOERS advertentie

Het doel van het meerjarige contract is het uitvoeren van onderhoud en beheer aan de gebouwen zodat de veiligheid en gezondheid van de gebruikers van de rijksgebouwen geborgd is. Daarnaast dienen de gebouwen duurzaam te kunnen functioneren en bij de uitvoering mogen de werkprocessen in de rijksgebouwen niet tot nauwelijks verstoord te worden. Bovendien is een (vanzelfsprekende) vereiste dat het Rijksvastgoedbedrijf aantoonbaar voldoet aan alle wettelijke kaders zoals inspecties en keuringen van de installaties. Om de primaire processen beheerst en aantoonbaar uit te voeren en te borgen wordt de organisatie, het ‘waarde leverend systeem’, ingericht op basis van Systeemgerichte Contract Beheersing. Hiervoor is een integraal procesmodel ontwikkeld waarbij alle aspecten van projectbeheersing een plaats krijgen.

André van der Veen, vestigings- en accountdirecteur Rijksvastgoedbedrijf van Unica in een toelichting: “Wij zijn trots dat het Rijksvastgoedbedrijf voor deze drie omvangrijke percelen voor Unica heeft gekozen. Unica heeft al met veel tevredenheid voor het Rijksvastgoedbedrijf gewerkt en voert momenteel ook al werkzaamheden voor hen uit. Het beheer van technische installaties in vaak grote en zichtbare rijksgebouwen die een belangrijke maatschappelijke functie hebben is voor ons uiteraard een prestigieuze taak. Deze nieuwe opdracht vormt een fantastische aanvulling op het werk dat Unica al langere tijd uitvoert voor de publieke sector zoals voor het ministerie van defensie, tal van gemeenten en veiligheidsregio’s.”

 

Over Rijksvastgoedbedrijf

Met ruim 12 miljoen vierkante meter aan gebouwen en circa 89.000 hectare grond is het Rijksvastgoedbedrijf een van de grootste opdrachtgevers voor de markt. Het vastgoed van het Rijk bestaat uit gronden, terreinen en uiteenlopende gebouwen. Van kantoren van ministeries en rechtbanken tot kazernes, gevangenissen en paleizen.

 

Heeft de waterstofketel de toekomst?

waterstofketel

Waterstof is een veelbelovende energiedrager. Op dit moment wordt waterstof al veel toegepast. De industrie maakt jaarlijks vele tonnen waterstof door aardgas te splitsten. Hier komt C02 vrij. Een manier van waterstof opwekken is de elektrolyse techniek. Die techniek splitst water in zuurstof en waterstof. Dat lukt zonder schadelijke uitstoot, maar kost wel veel elektriciteit. Waterstof is dus alleen echt duurzaam als je deze energie laat opwekken op een groene manier. Maar omdat een warmtepomp niet dé oplossing is, kan een waterstofketel in sommige gevallen wel een oplossing bieden. Voornamelijk oude en slecht geïsoleerde panden komen niet in aanmerking voor een warmtepomp. Voor dit vastgoed zou een waterstofketel een oplossing kunnen zijn.

Waarom gaan wij WEL gebruik maken van waterstofketels in de toekomst

  • Bij de verbranding komt namelijk geen CO2 vrij;
  • Bestaande aardgas infrastructuur die er nu al ligt kan met beperkte aanpassingen hergebruikt worden;
  • Waterstof is heel goed op te slaan.

Waarom redt de waterstofketel het NIET

Er wordt al heel lang gesproken over waterstof oplossingen, maar voorlopig moeten we nog wachten op echt uitvoerbare toepassingen. De productie zal gigantisch moeten toenemen. Daarnaast dienen we in Nederland het gasnetwerk wel aan te passen. Al zijn het kleine aanpassingen. De huidige ketels zijn niet in staat om waterstof te verbranden.

Op dit moment is er dus te weinig capaciteit op het elektrische netwerk om op grote schaal waterstofgas te verwarmen. Grijze waterstof is op lange termijn in ieder geval niet de oplossing, want naast het beperkte elektriciteitsnet is het niet dé manier voor reductie van de CO2-uitstoot. Echt groene waterstof zal toch echt vanuit bijvoorbeeld zonnepanelen opgewekt moeten worden.

Remeha heeft prototype waterstofketel

In de Rotterdamse deelgemeente Rozenburg houdt Remeha in samenwerking met onder andere netbeheerder Stedin, gemeente Rotterdam en woning­stichting Ressort Wonen een proef in een appartementencomplex waar de ketel op zuiver waterstof draait. Volgens Remeha zijn deze proeven veelbelovend.


De waterstof wordt lokaal opgewekt met groene stroom van een lokale windmolen. Via een plaatselijke (gas)leiding wordt dit naar het ketelhuis getransporteerd waar de Remeha waterstof cv-ketel voor een deel van de appartementen voor verwarming zorgt. De waterstofketel hangt in de technische ruimte naast een traditionele ketel op aardgas, om zeker te stellen dat de bewoners te allen tijde beschikken over warm water. Een pilotproject dat wel de aandacht verdiend in de energietransitie. In Engeland volgt er dit jaar een proef met 400 cv-ketels op waterstof.

Ook Nefit Bosch werkt hard aan de ontwikkeling van een operationele waterstofketel die op 100% waterstof werkt.

Kosten van stoken op waterstof

Wat kost dat dan? Onderzoekers schatten in dat pas rond 2035 groene waterstof kan concurreren met waterstof gemaakt uit aardgas. Er zijn vele factoren die de uiteindelijke prijs van waterstof bepalen. Daaronder vallen onder meer de kosten voor de te gebruiken energiebron, zoals elektriciteit. Verder natuurlijk de investering in en operationele kosten van de technische installatie. Waterstof maak je straks voor € 2,17 per kg.

Quickscan Covid-19 en ventilatie in kantoren

Corona vastgoedbeheer

Bron: TVVL

Om de ventilatiekwaliteit van kantoorgebouwen goed te kunnen bepalen, hebben de organisaties ISSO, Binnenklimaat Nederland, TVVL en VCCN de Quickscan COVID-19 en ventilatie in kantoren opgesteld. De Quickscan maakt het, in eerste instantie, vooral mogelijk om de kwaliteit van luchtverversing en ventilatiesystemen in een kantoorgebouw vast te stellen. De doelstelling hierbij is om vanuit onze expertise een helder en eenduidig referentiekader te bieden voor luchtverversing en ventilatiesystemen. We gaan daarbij uit van de bestaande richtlijnen, (bouw)regelgeving en vakpublicaties. We refereren ook aan de aanbevelingen die REHVA heeft opgesteld; de Europese overkoepelende organisatie voor ventilatie en luchtbehandeling.

Een goede ventilatiekwaliteit is weliswaar een voorwaarde om besmettingskansen met het virus SARS-CoV-2 te beperken, maar voor het verkleinen van die besmettingskans spelen meer factoren mee. Dit Excel rekenblad (de Quickscan) is daarom uitsluitend geschikt voor het bepalen van de ventilatiekwaliteit van ruimtes in kantoorgebouwen. Het is een eerste stap om onvoldoende luchtverversing en onvoldoende functioneren van ventilatiesystemen te kunnen traceren.

Download deze quickscan op de website van TVVL >>

 

Webinar masterplan Ventilatie COVID-19: Quickscan & rekentool besmettingskansen

NEN COVID-19

Heeft mijn werkplek goede ventilatie?

Sinds de uitbraak van de coronapandemie staat gebouwventilatie in de schijnwerpers. Goede ventilatie vermindert namelijk het risico op besmetting met COVID-19 via aerosolen, heel kleine vochtdruppeltjes. De deskundigheid en kennis op het gebied van ventilatie en installatietechniek in gebouwen is al jaren geborgd binnen de verenigingen TVVL, VLA, VCCN en ISSO. Het is een logische stap dat deze partijen nu de handen ineenslaan om gezamelijk het Masterplan Ventilatie op te stellen waarmee professionals kunnen zorgen voor goede ventilatie. Wij Techniek heeft financieel bijgedragen aan het Masterplan Ventilatie. De 4 initiatiefnemers worden bij de ontwikkeling van het Masterplan Ventilatie ondersteund door de expertgroep ‘Vraagbaak corona en gebouwinstallaties’ die sinds maart bestaat. Deze expertgroep bestaat uit specialisten van onder andere Techniek Nederland, Universiteit Gent, TU Eindhoven en de 4 initiatiefnemers.

Doel van het Masterplan Ventilatie is kennis, tools en andere hulpmiddelen te ontwikkelen die professionals helpen om de ventilatie in gebouwen te optimaliseren.

Quickscan COVID-19 en ventilatie in kantoren

Als eerste tool komt de quickscan COVID-19 en ventilatie in kantoren beschikbaar. Hiermee kunnen technisch dienstverleners samen met gebouwbeheerders bepalen wat de kwaliteit van de ventilatie in een kantoorgebouw is, en welke aanbevelingen voor verbeteringen er eventueel zijn.

Rekenen aan besmettingskansen

Naast de quickscan wordt een rekentool ontwikkeld voor het inschatten van besmettingskansen via van het Wells-Riley model voor specifieke gebouwen en gebruiksfuncties op basis van de activiteit en ventilatiehoeveelheid. Tijdens dit webinar worden de eerste tools toegelicht.

Dit webinar is bij uitstek bestemd voor (technische) beheerders van gebouwen, installateurs, onderhoudsbedrijven en adviseurs van installaties, leveranciers van installaties en onderdelen en anderen betrokken en geïnteresseerden.

Spreker(s)

  • Drs. Ed Rooijakkers, Halmos, Adviseur bouwfysica & gebouwinstallaties
  • Dr. ir. Marcel Loomans, TU Eindhoven,  Department of the Built Environment, aandachtsgebied IEQ-Health
  • Dr. Ir. Noortje Alders, ISSO, Kennisontwikkelaar

Moderator
Dr. Ir. Francesco Franchimon, Franchimon ICM, Projectcoördinator Masterplan Ventilatie

Programma 20 oktober 2020

11.00 uur Opening en introductie Masterplan Ventilatie
moderator Francesco Franchimon
11.05 uur Toelichting op de Quickscan COVID-19 en ventilatie in kantoren
Ed Rooijakkers
11.25 uur Mogelijkheid tot vragen via Q&A
moderator Francesco Franchimon
11.30 uur Inleiding rekenen aan besmettingskansen met het Wells-Rileymodel
Marcel Loomans
Uitleg tool rekenen aan besmettingskansen
Noortje Alders
11.50 uur Mogelijkheid tot vragen via Q&A en afsluiting
moderator Francesco Franchimon

 

Schrijf je in voor deze webinar op de website van TVVL >>

 

VRF-systemen en coronabesmetting: hoe zit dat?

VRF-systemen zijn een gangbare en veel gebruikte manier om utiliteitsgebouwen, zoals hotels, kantoren en scholen te verwarmen en te koelen. Maar kunnen ze ook een rol spelen in de verspreiding van het coronavirus? Die vraag wordt tegenwoordig steeds vaker gesteld, net als bij elk ander luchtbehandelings- en/of klimaatsysteem. Aan het woord is Martijn van Leerdam, adviseur bij Alklima.

Alklima, distributeur van Mitsubishi Electric, krijgt de laatste maanden veel vragen over VRF in relatie tot het coronavirus, merkt Van Leerdam: “Mensen willen weten of VRF-systemen risico’s met zich meebrengen in relatie tot het coronavirus, en hoe je daarmee om moet gaan.”

Binnenunits vormen de crux

Om die eventuele risico’s te kunnen bepalen, geven we eerst een snelle opfriscursus. Een VRF-systeem is een warmtepompsysteem bestaande uit een buitenunit, een leidingencircuit en verschillende binnen-units, dat in staat om ruimtes onafhankelijk van elkaar te verwarmen of te koelen. Bij die binnen-units zit de eventuele crux als het om COVID-19 gaat.

Recirculatie vermijden

Het koelen of verwarmen van een ruimte vindt bij VRF-systemen plaats door middel van recirculatie: de binnen-units zuigen lucht aan, verwarmen of koelen hem en brengen hem vervolgens weer terug in de ruimte. In een adviesdocument van REHVA (Federation of European Heating, Ventilation and Air Conditioning Associations) wordt echter aanbevolen om recirculatie juist zoveel mogelijk te vermijden. Het zou er immers voor kunnen zorgen dat afgezogen virusdeeltjes hun weg terugvinden in een ruimte. Hoe zit dat?

Binnen-unit uitschakelen?

Als het om VRF-systemen gaat, hoort het advies anders te luiden, stelt Van Leerdam. VRF-systemen zorgen in veel gevallen namelijk ook voor verse luchttoevoer in ruimtes. “En dat is nog steeds het allerbelangrijkste advies voor het beperken van het besmettingsrisico”, zegt hij. “Ons advies is dus om het systeem in dat geval gewoon aan te laten staan. In ruimtes waar slechts één persoon of één familie aanwezig is, zoals een woning of hotelkamer, is het sowieso niet nodig om de binnen-unit uit te schakelen. Wanneer je een binnen-unit hebt waar géén verse luchttoevoer op is aangesloten, kun je overwegen om hem tijdelijk uit te schakelen. Maar dat zou ik alleen doen als dit comfort-technisch verantwoord is.”

VRV of VRF?

VRV (Variable Refrigerant Volume) en VRF (Variable Refrigerant Flow) zijn twee verschillende termen voor hetzelfde systeemtype, waarbij de hoeveelheid koudemiddel die door een gebouw wordt getransporteerd afhankelijk is van de koeling/warmtevraag in de verschillenden ruimten in dat gebouw. De reden voor het gebruik van twee verschillende termen is van juridische aard: Daikin noemt zijn systemen VRV, andere leveranciers – zoals Alklima – spreken over VRF.

Risico op ‘suspensieboost’

Als een binnen-unit eenmaal is ingeschakeld is, is het verstandig om hem even niet meer uit te schakelen, stelt Van Leerdam. Doe je dat wel, dan loop je het risico op een zogeheten ‘suspensieboost’ als je hem vervolgens weer inschakelt, waardoor een eventuele ophoping in het luchtfilter van de binnen-unit los kan raken. De kans is klein, maar hierdoor kunnen afgevangen virusdeeltjes wellicht ook hun weg terugvinden naar de ruimte. “Normaal gesproken is dat geen probleem, maar in coronatijden is het raadzaam om het zekere voor het onzekere te nemen”, aldus Van Leerdam.

Zoveel mogelijk spuien

In lijn met die redenatie raadt hij ook aan om te voorkomen dat meerdere mensen in de luchtstroom van het VRF-systeem zitten. “Daardoor wordt het theoretisch mogelijk dat virusdeeltjes van de ene persoon meeliften op die luchtstroom en de andere persoon bereiken, voorbij de anderhalve meter.” Als laatste adviseert Van Leerdam om (waar mogelijk) zoveel mogelijk te spuien. “Mits het binnenklimaat er niet teveel onder lijdt natuurlijk”, zegt hij. “Ik zou hoteleigenaren bijvoorbeeld aanraden om bij elke schoonmaakbeurt de ramen goed open te zetten. Als de mogelijkheid er is, neem dan gewoon het zekere voor het onzekere.”

Voorzorgsmaatregelen

Tegelijkertijd benadrukt Van Leerdam dat alle ventilatiemaatregelen om coronabesmetting te voorkomen vooralsnog niet meer dan voorzorgsmaatregelen zijn. “Er is nog geen enkel wetenschappelijk onderzoek gepubliceerd dat onomstotelijk aantoont dat recirculatie en ventilatiesystemen bijdragen aan de verspreiding van het virus of de oorzaak van besmetting kunnen zijn”, zegt hij. “En er zijn nog maar heel weinig ventilatiesystemen bekend waarin COVID-19 überhaupt is aangetroffen.”

RIVM-richtlijnen volgen

“Met andere woorden: alle maatregelen die we treffen zijn dus gebaseerd op voorzorg”, vervolgt hij. “Dat is ook goed en daar staan we bij Alklima volledig achter. Van ventilatie weten we bijvoorbeeld dat het besmettingsrisico afneemt, dus dat moeten we vooral zoveel mogelijk doen. Maar ik raad installateurs ook aan om niet te véél te doen. Ga niet met zaken aan de slag waarvan nog niet bewezen is dat het nut heeft, zoals het extra reinigen van luchttoevoerkanalen. Hou de richtlijnen van het RIVM in de gaten en hou je daar vooral aan.”

 

Tekst: Hidde Middelweerd